Η ΕΔΕΚ, ως το ιστορικό σοσιαλιστικό κίνημα της Κύπρου, αντιλαμβάνεται τον Πολιτισμό όχι ως πολυτέλεια, αλλά ως θεμελιώδη δημόσιο πυλώνα κοινωνικής συνοχής, εθνικής αυτογνωσίας και δημοκρατικής παιδείας. Σε μια Κύπρο που αντιμετωπίζει τις συνέπειες της κατοχής, της παγκοσμιοποίησης και της πολιτισμικής ομογενοποίησης, η πολιτική για τον Πολιτισμό οφείλει να είναι στρατηγική, παρεμβατική και κοινωνικά δίκαιη.
1. Ο Πολιτισμός ως κοινωνικό δικαίωμα – Καθολική πρόσβαση
Η σοσιαλιστική αντίληψη επιβάλλει:
- Δημόσια χρηματοδότηση πολιτιστικών δομών με κοινωνικά κριτήρια.
- Δωρεάν ή χαμηλού κόστους πρόσβαση σε μουσεία, θέατρα και πολιτιστικά προγράμματα για νέους, χαμηλοσυνταξιούχους και ευάλωτες ομάδες.
- Δημιουργία πολιτιστικών κέντρων στην ύπαιθρο και στις ακριτικές περιοχές.
Ο πολιτισμός δεν μπορεί να είναι προνόμιο των αστικών κέντρων. Πρέπει να φτάνει σε κάθε κοινότητα.
2. Στήριξη του Κύπριου Δημιουργού – Θεσμική Θωράκιση
Η Κύπρος διαθέτει υψηλού επιπέδου δημιουργικό δυναμικό, αλλά αντιμετωπίζει:
- Υποχρηματοδότηση
- Επαγγελματική ανασφάλεια
- Απουσία σταθερού πλαισίου κοινωνικής προστασίας
Προτείνεται:
- Καθιέρωση Καθεστώτος Καλλιτέχνη με ασφαλιστική και συνταξιοδοτική κάλυψη.
- Πολυετείς χρηματοδοτήσεις σε πολιτιστικούς οργανισμούς αντί αποσπασματικών επιχορηγήσεων.
- Διαφανή και αξιοκρατικά κριτήρια αξιολόγησης μέσω ανεξάρτητων επιτροπών.
Ο δημιουργός δεν ζητά ελεημοσύνη. Ζητά θεσμική αναγνώριση και σταθερότητα.
3. Πολιτισμός και Εθνική Ταυτότητα σε συνθήκες Κατοχής
Η ιδεολογία της ΕΔΕΚ συνδέει τον πολιτισμό με τον αγώνα διατήρησης της ιστορικής μνήμης.
- Ενίσχυση ερευνητικών προγραμμάτων για την πολιτιστική κληρονομιά των κατεχομένων.
- Ψηφιακή τεκμηρίωση μνημείων και εκκλησιαστικών θησαυρών.
- Διεθνής καμπάνια για την καταστροφή πολιτιστικής κληρονομιάς στα κατεχόμενα.
Ο πολιτισμός είναι και μορφή αντίστασης.
4. Πολιτιστική Αποκέντρωση και Τοπική Αυτοδιοίκηση
Η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρέπει να συνοδεύεται από:
- Μεταφορά αρμοδιοτήτων πολιτιστικής διαχείρισης στους Δήμους.
- Δημιουργία Περιφερειακών Πολιτιστικών Ταμείων.
- Συνεργασία κράτους–τοπικής κοινωνίας–πολιτιστικών φορέων.
Η πολιτιστική πολιτική δεν μπορεί να είναι συγκεντρωτική.
5. Πολιτισμός και Παιδεία – Σύνδεση Σχολείου και Δημιουργίας
Η ΕΔΕΚ υποστηρίζει:
- Ενίσχυση της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης στο δημόσιο σχολείο.
- Συνεργασίες σχολείων με θεατρικά σχήματα, συγγραφείς και εικαστικούς.
- Προγράμματα πολιτιστικής παιδείας για τη νεολαία.
Χωρίς πολιτιστική παιδεία, δεν υπάρχει δημοκρατική συνείδηση.
6. Ψηφιακός Πολιτισμός και Σύγχρονες Τέχνες
Η σύγχρονη Κύπρος οφείλει να επενδύσει:
- Στην οπτικοακουστική παραγωγή και τον κινηματογράφο.
- Στην ψηφιακή πολιτιστική αρχειοθέτηση.
- Στη δημιουργική βιομηχανία (creative industries) ως αναπτυξιακό τομέα.
Ο πολιτισμός δεν είναι μόνο κληρονομιά. Είναι και οικονομία γνώσης.
7. Διαφάνεια και Θεσμική Μεταρρύθμιση
- Θέσπιση Εθνικής Στρατηγικής Πολιτισμού δεκαετούς ορίζοντα.
- Αξιολόγηση των κρατικών επιχορηγήσεων.
- Καταπολέμηση πελατειακών πρακτικών στον χώρο των πολιτιστικών επιδοτήσεων.
Η σοσιαλδημοκρατία απαιτεί λογοδοσία και κοινωνικό έλεγχο.
8. Πολιτισμός ως Γέφυρα Ειρήνης
Παρά την κατοχή, ο πολιτισμός μπορεί να λειτουργήσει ως:
- Πεδίο διαλόγου Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.
- Χώρος κοινών καλλιτεχνικών δράσεων υπό την αιγίδα της ΕΕ.
- Εργαλείο οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Η ειρήνη δεν χτίζεται μόνο με διαπραγματεύσεις, αλλά και με πολιτιστικές γέφυρες.
Για την ΕΔΕΚ, ο Πολιτισμός είναι:
- Δημόσιο αγαθό
- Πατριωτικό καθήκον
- Κοινωνικό δικαίωμα
- Αναπτυξιακό εργαλείο
Η Κύπρος του σήμερα χρειάζεται μια ολοκληρωμένη, κοινωνικά δίκαιη και εθνικά συνειδητή πολιτιστική πολιτική. Μια πολιτική που να προστατεύει την ταυτότητα, να στηρίζει τον δημιουργό και να δίνει σε κάθε πολίτη πρόσβαση στην πνευματική καλλιέργεια.
Λουκία Πική
Εκπαιδευτικός / Συμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού
Υποψήφια Βουλεύτρια ΕΔΕΚ Λευκωσίας
