Σε τροχιά επικίνδυνης επιδείνωσης επιστρέφει το πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων στην Κύπρο, με εμπιστευτικά στοιχεία της Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου να αποκαλύπτουν μια ανησυχητική πραγματικότητα: το συνολικό ύψος των κόκκινων δανείων όχι μόνο δεν μειώθηκε, αλλά ξεπέρασε τα €25 δισεκατομμύρια, ξεπερνώντας ακόμη και τα επίπεδα της οικονομικής κατάρρευσης του 2013, όταν κυμαίνονταν περίπου στα €15 δισ.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα στις εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων, οι οποίες διαχειρίζονται δάνεια συνολικής αξίας €19,7 δισ., εκ των οποίων τα €18,5 δισ. χαρακτηρίζονται μη εξυπηρετούμενα. Το 87% αυτών των δανείων έχει ήδη τερματιστεί, γεγονός που καταδεικνύει το μέγεθος της κρίσης. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι εταιρείες αυτές αγόρασαν 141.478 δάνεια έναντι €3,2 δισ., δηλαδή σε σημαντικά χαμηλότερη τιμή από την ονομαστική τους αξία, ενώ μέχρι τον Ιούνιο του 2025 είχαν ήδη ανακτήσει €5,7 δισ. μέσω αποπληρωμών, εκποιήσεων και ανταλλαγών ακινήτων, υπερκαλύπτοντας το αρχικό τους κόστος.
Την ίδια ώρα, η ΚΕΔΙΠΕΣ συνεχίζει να διαχειρίζεται δάνεια που προήλθαν από τον πρώην Συνεργατισμό. Από το αρχικό χαρτοφυλάκιο των €7,5 δισ., το υπόλοιπο ανέρχεται σήμερα στα €5,7 δισ., εκ των οποίων τα €5 δισ. παραμένουν προβληματικά, παρά τις προσπάθειες αναδιάρθρωσης και ανάκτησης περιουσιακών στοιχείων.
Στον αντίποδα, το τραπεζικό σύστημα εμφανίζεται λιγότερο εκτεθειμένο, καθώς τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια που παραμένουν στους ισολογισμούς των τραπεζών περιορίζονται στα €1,45 δισ. Η μεταφορά μεγάλου όγκου προβληματικών δανείων εκτός τραπεζών θεωρείται ότι ενίσχυσε τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού τομέα, χωρίς όμως να επιλύσει την ουσία του προβλήματος για την κοινωνία.
Το εκρηκτικό αυτό σκηνικό φέρνει το θέμα των εκποιήσεων στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, με τα κόμματα να προετοιμάζονται για κρίσιμες αποφάσεις στη Βουλή. Το ΑΚΕΛ κάνει λόγο για μαζικές απώλειες κατοικιών και ζητά ενίσχυση της νομικής προστασίας των δανειοληπτών, ενώ το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών υποστηρίζει ότι υπάρχουν σοβαρά κενά στο υφιστάμενο νομικό πλαίσιο.
Παράλληλα, ο Δημοκρατικός Συναγερμός, μαζί με τη ΔΗΠΑ – Συνεργασία Δημοκρατικών Δυνάμεων και την ΕΔΕΚ, προωθούν μέτρα για την προστασία των εγγυητών, περιορίζοντας την οικονομική τους ευθύνη. Η ΔΗΠΑ, μάλιστα, προτείνει προσωρινή αναστολή εκποιήσεων για κύριες κατοικίες αξίας έως €350.000, σε μια προσπάθεια να δοθεί χρόνος για συνολική αναθεώρηση του πλαισίου.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση εξετάζει την πιθανότητα επαναφοράς του σχεδίου «Ενοίκιο Έναντι Δόσης» για ευάλωτες ομάδες, ενώ αξιολογεί το δημοσιονομικό κόστος πιθανών παρεμβάσεων. Ωστόσο, παραμένει η θέση ότι υπάρχουν ήδη διαθέσιμα εργαλεία για προστασία των δανειοληπτών μέσω θεσμών και δικαστικών διαδικασιών.
Το πρόβλημα των κόκκινων δανείων συνεχίζει να σκιάζει την οικονομική πραγματικότητα της χώρας, υπενθυμίζοντας ότι, παρά την ανάκαμψη των τραπεζών, το κοινωνικό και οικονομικό βάρος της κρίσης παραμένει ζωντανό. Πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται χιλιάδες οικογένειες και επιχειρήσεις που εξακολουθούν να ζουν με την αβεβαιότητα, ενώ η επόμενη περίοδος αναμένεται καθοριστική για το μέλλον της πρώτης κατοικίας και της κοινωνικής συνοχής στην Κύπρο.
